Üye aidatıyla saltanat yaşıyorlar!

İşçinin, memurun, esnafın hakkını korumak için kurulan sendika ve oda başkanlarının maaşı kamuoyunun gündemine yeniden oturdu.

Üyelerinden milyonlarca lira zorunlu aidat toplayan, hizmet bedeli adı altında harç kesen, işçinin asgari ücretinden dahi pay alan oda ve sendika başkanlarının maaşları makam tazminatı, harcırah, ikramiye, başarı tazminatı, huzur haklarıyla milyonları buldu.

Esnaf da işçi de 'ballı' maaşlara tepkili... Esnaflar, "Oda başkanları en az 300 bin TL maaş alıyor. Oda başkanı olup maaş alabilmek için yarışıyorlar" diyor.

İşçiler de enflasyon karşısında eriyen düşük ücretlerine rağmen sendika başkanlarının aldığı astronomik maaşlar ve makam tazminatlarına tepki gösteriyor.

MAAŞI MİLYONU BULAN VAR!

Sabah'tan Metin Can'ın haberine göre Türkiye'de oda ve sendika başkanlarının maaşları yasal bir üst sınıra bağlı değil. Üye sayısına, yürürlükteki asgari ücrete, bağlı bulundukları sendikanın tüzüğüne, delegasyon kararlarına göre değişiklik gösteriyor.

Genel kurullarda belirlenen ücretler, üye sayısına göre 30.030 TL ile 300.300 TL arasında değişse de temsil, huzur hakkı ve çeşitli ek ödemelerle memur sendikalarında bu rakamlar 500 bin TL'yi, işçi sendikalarında ise 1-1.5 milyon TL'yi buluyor.

Bazı sendikalar maaşlarını kamuoyuyla paylaşsa da birçoğu genel kurullarında bu rakamları üyelerine açıklamakta imtina ediyor.

DEĞİRMENİN SUYU NEREDEN?

Peki 'ballı' maaşların kaynağı ne? Türkiye'de oda ve sendikaların en büyük gelir kalemini üye aidatları oluşturuyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde 365 oda ve borsa bulunuyor.

Bu kurumlara kayıtlı çeşitli büyüklüklerde ve tüm sektörlerden 1.5 milyona yakın firma üye. Üyelerin ödemekle yükümlü olduğu munzam aidat sistemi birçok işletmenin yıllardır tepkisini çekiyor.

İşletmeler gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamelerindeki kâr/kazanç üzerinden binde 5 oranında munzam aidat ödüyor. Bunun yanı sıra yıllık aidat, kayıt ücreti, Ticaret Sicili İşlemleri ve İlan ücretleri, faaliyet ve oda kayıt belgeleri, kapasite raporu, menşe Şahadetnamesi, ATA Karnesi, ekspertiz ve laboratuvar hizmet bedelleri başta olmak üzere neredeyse 20'ye yakın kalemde şirketlerden kesinti yapılıyor.

Adeta paralel bir vergi dairesi gibi çalışan bu kurumlar her yıl esnaf ve KOBİ'den milyarlarca lira zorunlu tahsilat yapıyor. Oda/borsanın kapısının önünden bile geçmeyen en küçük işletme dahi yıllık 20 bin ila 330 bin TL ödemek zorunda kalıyor.

Sendikalarda da sistem benzer. Onlar da kendilerine üye olan işçi-memurun ücreti üzerinden belirli bir kesintiyle para topluyor. Sendika üyesi işçilerden kesilen aylık üyelik aidatı, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereği aylık brüt çıplak ücretin günlük yevmiye tutarını aşamıyor.

Kesintinin tam oranı sendikaların kendi tüzüklerinde belirledikleri yüzdeye göre (bir günlük brüt ücretin %30'u, %50'si vb.) farklılık gösteriyor.

Üye aidatları yoluyla sendika ve odalar milyarlarca lirayı yönetiyor. Birçok kurumda başkanların toplam mali hakları, temsil giderleri, araç tahsisleri ve yönetim maliyetleri üyelerin kolayca ulaşabileceği şekilde kamuoyuna açıklanmıyor.

Aidatı ödeyen üye kendi cebinden çıkan parayı biliyor; ancak o paranın hangi hizmetlere dönüştüğünü ve yöneten kadroların toplam maliyetini aynı açıklıkla göremiyor.

KİMSE BALLI MAAŞI BIRAKMAK İSTEMİYOR

HAL böyle olunca da sendika ve oda başkanları koltuklarını bırakmak istemiyor. Bunlar arasında yarım aşırı devirenler bile var.

TOLEYİS (Türkiye Otel, Lokanta, Dinlenme Yerleri İşçileri Sendikası) Başkanı Cemail Bakındı, sendikanın kuruluşundan (1 Eylül 1977) bu yana genel başkanlık görevini yürütüyor. Bakındı, 49 yıldır başkanlık yapıyor.

TESK Başkanı Bendevi Palandöken, bu görevini 16 yıldır sürdürüyor. Ancak aynı zamanda diğer şapkası olan Türkiye Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanlığı'nı ise 36 yıldır devam ettiriyor.

TEKSİF Başkanı Nazmi Irgat 19 yıldır, TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar 21 yıldır, Koop-İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar 16 yıldır, Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan 15 yıldır, Türk-iş Genel Başkanı Ergün Atalay 13 yıldır, Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın ise 11 yıldır aynı koltukta oturuyor.