Borsa'da Bir "soygun" hikayesi daha

Gözlerden kaçmasın!

Gündemde uyuşturucu operasyonları, Ekrem İmamoğlu’nun diploma davası gibi konular var ancak güpegündüz yapılan “soygunlara” da bakmak gerekiyor. Neden mi?

​​​Önce tanımına bakalım:

Halka arz, bir şirketin hisse senetlerini ilk kez halka sunarak sermaye piyasalarında işlem görmesine denir. Bu süreç şirketlere sermaye toplama ve büyüme fırsatı sunar. Halka arz, şirketin mali yapısını güçlendirme, tanınırlığını artırma ve stratejik ortaklıklar kurma gibi avantajlar da sağlar. Halka arz ile şirketler sermaye piyasalarına erişim sağlarken, yatırımcılar ise cazip gördükleri şirketlerin hisse senetlerine yatırım yapma fırsatını bulurlar.

11 Aralık 2025’te şunları yazdım:

İflas edeceği konuşulan şirketten halka arz:

Bu arada yine borsayı yakından takip eden bir dostumla konuşuyorduk. “Dikkatini çekti mi?” diye sordu. Ne dikkatimi çekecekti? Anlayamadım: “Borsadan anlamam, ne oldu?” diye sordum. Anlattı: “Marmara Bölgesi’nin sanayi şehirlerinden birinde kurulmuş inşaat firması var. Bu firmaya SPK yedi gün önce halk arz için onay vermişti.” Araya girdim, “Eeee… Ne var bunda?” diye sordum. Devam etti: “Bu firma dün itibarıyla 12 Aralık’a kadar talep toplayacak. Pay başına 13 TL sabit fiyatla gerçekleştirilecek halka arzın büyüklüğünün 2 milyar 38 milyon TL’ye ulaşacağı konuşuluyor. Burada sıkıntı şu: Firmayla ilgili yerel medyada ve kamuoyunda ‘batıyorlar’ algısı hakimdi. Bir anda halk arz çıktı ve SPK’nın onayıyla kurtulacaklar.” Ne diyecektim, düşündüm ve “Serbest piyasadayız” dedim. Olan yine halk olacak, bakalım! O firmayı takip etmekte fayda var. Bu arada şirket halka arzdan sonra “kurumsal kimliklerinin” oturacağını da raporlarını yazmış. Firma, elde edeceği geliri de şu şekilde kullanmayı hedefliyor: “Yüzde 20-30 yeni proje finansmanı, yüzde 65-75 yüklenici firmalara hak ediş ödemeleri, yüzde 0-10 finansal borç ödemesi, yüzde 0-5 işletme sermayesi.” Yüzde 65-75 yüklenici firmalara hak ediş ödemelerinin anlamı da şu: Bitmeyen projelerini de bitirmek için halktan para alacaklar.

Yazımın üzerinden bir ay geçti…

“Ayaklarınızı yerden kesiyoruz” sloganıyla…

Tarih 17 Ekim 2023.

Anadolu Ajansı’nın “Borlease Otomotiv AŞ’nin halka arzına 4.3 milyonu aşkın yatırımcı katıldı” başlıklı haberinden okuyalım: “Şirketten yapılan açıklamaya göre, Borlease Otomotiv, ‘Ayaklarınızı yerden kesiyoruz’ sloganı ile gerçekleştirdiği halka arzını tamamladı. Ek satış dahil satışa sunulan 51 milyon 700 bin TL nominal değerli payların tamamı satılırken, toplam halka arz büyüklüğü 1 milyar 307 milyon 493 bin TL olarak gerçekleşti. Borlease Otomotiv halka arzı, rekor kırdığı 4 milyon 301 bin 297 olan katılımcı sayısının yanında, hisse dağıtımının yapıldığı 4 milyon 222 bin 601 yatırımcı sayısı ile de tüm zamanların en fazla yatırımcıya ulaşan halka arzı olma unvanını elde etti. Şirket ve hâkim ortağı Bor Holding, Borlease paylarının halka arz kapsamında yatırımcılara 2022’de elde ettiği dağıtılabilir net dönem kârı ile 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin elde edeceği net dağıtılabilir dönem karının asgari yüzde 40’ının nakit olarak dağıtılacağı taahhüdünde bulundu.”

İki yıl sonra…

Borlease Otomotiv bu hafta 446 milyon TL’lik tahvil ödemesini yapamadı; hisse iki ayda yüzde 89 eridi, halka arzın “soygun” olduğu bir kez daha tescillendi.

Borlease Otomotiv’le ilgili Sermaye Piyasası Kurulu’nu (SPK) kimse uyarmadı mı?

SPK “Batacak şirket” uyarısını neden görmedi?

Akademisyen ekonomist Türker Açıkgöz şirketle ilgili geçmişte yaptığı uyarıları şöyle sıralamıştı:

“Borlease’in halka arz olduğu dönemde incelemesini yapmıştım. 2023 yılının sonuna doğru halka açılmıştı. İlişkili taraflara yapılan satışlar şişmişti. Ana ortaklık olan Bor Holding A.Ş.’ye normalde sıfıra yakın satış yaparken, ne hikmetse halka arz olmadan önce yüzlerce milyonluk satış yaptırılmıştı. Böylece şirketin hasılatı şişirilmişti. Şirketin altındaki kârlı ve değer yaratan iştirakler alınmış ve ana ortaklığa aktarılmıştı - kalan varlıklar ise halka arz edilmişti.- Şirketin halka arz olduğu tarih itibariyle yayınlanan bilançosunda borca batık olduğunu söylemiştim. Kısa vadeli borçları ödeyecek maddi kaynağı yoktu. Dönen varlıkları 863 milyon TL iken kısa vadeli borçları 1.67 milyar TL idi. 1 yıl içinde halka arz olmazsa batacak bir şirketti.

“Dolayısıyla ballı kaymaklı kârlı şirketleri ana ortaklığa devredip borca batık ve iflas etme eşiğindeki kalan artıkları halka satmıştı. Hatta bu durum halka arz dönemine de özgü değildi. 2020-2021 yıllarında da öz kaynakları negatifti. Daha öncesini bilmiyoruz. Şirket yıllar boyu düşük hasılat ve sıfıra yakın kârlılıkla çalışıyor bazen de negatif kârlılık… Halka arz olmasına yakın 2022 bilançosuyla gelirleri uçuyor. O zaman dikkat çektiğimiz husus SPK’nın burada son yıllarda kesilen faturaların kimlere kesildiğini incelemesi önerimdi. (17 Kasım 2025/Para Medya)”

SORU ŞU: Halka arz süreci, şirketin bir aracı kurumla anlaşması, mali tablolarını hazırlaması ve bağımsız denetime tabi tutulmasıyla başlar. Süreçte şirketin değeri belirlenir ve fiyat tespiti yapılır. Sonrasında yatırımcılardan talep toplanarak payların dağıtımı gerçekleşir. Halka arza, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onay veriyor. SPK, Borlease Otomotiv’e onay verirken şirketin mali raporlarını görmedi mi? Bir ekonomistin “Halka arz olmazsa batacak bir şirketti” tespitini yıllar önce yaptığı bir şirkete nasıl onay verdi?

NOT: KISA BİR İZİN… Gündem yoğun ve karmaşık ama okulların tatile girmesiyle birlikte ailemle bir hafta dinlenmek için sizlerden izin istiyorum. Önümüzdeki pazartesi buluşmak üzere…




Kaynak-https://www.nefes.com.tr/yazarlar/aytunc-erkin/bir-soygun-hikayesi-daha-96869